بالا بردن کیفیت صدا در سخنرانی

 

تقویت صدا - بالابردن کیفیت صدا در سخنرانی - علی پیشدار

تقویت صدا – بالابردن کیفیت صدا در سخنرانی – علی پیشدار

چرا صدا در سخنرانی اهمیت دارد؟

آیا تا به حال برای شما پیش آمده است که در جلسه ای حضور داشته باشید که یک سخنران با وجود محتوای مطالب خوب و حرکت بدنی مناسب، صدایی یکنواخت ، ضعیف و بی روح داشته باشد؟
من زیاد با این افراد مواجه شده ام. آن ها حوصله آدم را سر می برند و افراد را کسل می کنند. اهمیت صدا آن قدر است که باید در طول تمرین ها و آماده سازی که انجام می دهیم صدای خود را ضبط کنیم و بارها و بارها به آن گوش دهیم و نقاط ضعف خود را برطرف نماییم .
معمولاً وقتی صدای خود را ضبط و به آن گوش می کنیم، متعجب می شویم؛ مخصوصاً برای بار اول این موضوع خیلی وحشتناک به نظر می رسد و معمولاً هم مورد پسندمان نیست. دلیل آن هم این است؛ وقتی صحبت می کنیم صدای خود را از درون غار بدن خود و از ناحیه استخوان سر می شنویم.

دیگران صدای ما را وقتی که از دهان بیرون می آید، هوا را می شکافد و قدرت خود را از دست می دهد، می شنوند. یکی از کلیدها ی سخنرانی خوب این است که صدایی متنوّع و جالب داشته باشید. مکث های قوی، تأکید و وضوح ، سرعت ارتفاع، طنین و ضرباهنگ، ترکیباتی حیاتی تولید می کند و به شکل گرفتن یک سخنرانی بزرگ، کمک شایانی می کنند.

تقویت صدا

صدای هر انسانی می تواند تقویت شده و غنای اصلی خود ر ا به دست آورد. صدای هر انسانی با دیگر ی، از لحاظ شدت، بلندی صدا، کیفیت، سرعت و شتاب تفاوت دارد. برخی از صدای خود به خوبی استفاده کرده و واضح و روشن صحبت می کنند و برخی دیگر با صدای خفه و زیر حر ف می زنند.

در گفتگوهای روزمره و سخنرانی، صدای فوق العاده، برای ارتباط مهم است و اهمیتی حیاتی دارد. چرا با وجودی که صدای انسان غنای خاص خود را دارد اکثر افراد از آن به خوبی استفاده نمی کنند و زیبا حرف نمی زنند؟ بعضی خیلی آرام حرف می زنند و صدایی رسا ندارند و شدت صدای آ نها کم است و برعکس آن هم وجود دارد،‌ موقعی که افراد، تند صحبت می کنند، باعث می شود حضّار صدای شما را به صورت نامفهوم بشنوند و حتی یک کلمه از حرف های شما را متوجه نشوند.
وقتی با لحن یکنواخت و بدون هیچ نوسانی در صدا صحبت می کنید، بینهایت کسل کننده می شوید. اگر صدای خود را ضبط نکنید و یا از کسی بازخورد نگیرید، قطعاً متوجه مشکلی که در صحبت های خود دارید نمی شوید. دلشوره، استر س، نداشتن نشاط و شادابی و سطح انرژی پایین، نداشتن شور و شوق کافی برای سخنرانی، در ایجاد یک صدای خوب، اثرگذار خواهد بود.

اکثر افراد هرگز برای صحبت کردن آگاهانه تصمیم نمی گیرند و همان طور که همیشه صحبت می کنند این کار را انجام می دهند . همان طوری که والدین، دوستان و استادان ما صحبت می کنند، ما نیز صدای به خصوص آن حوزه را کسب می کنیم. اگر بتوانیم که صدای خود را به صورت آگاهانه تغییر دهیم، با پرورش آن می توانیم صدای مطلوب خود را بازیابیم.

پرورش صدا

برای تقویت و ساخت صدای دلنشین باید سیستمی ایجاد کنید که از الگوهای جدید پیروی کند و با تمرین، آن را در خود تثبیت نمایید. در ابتدا به صورت آگاهانه عادت های قدیمی را کنار بگذارید.
تمرین هایی مثل کم و زیاد کردن سرعت صحبت کرد ن را در برنامه روزانه خود بگنجانید و آن را به طور مرتب تمرین کنید، نه اینکه زمان روزانه آن را زیاد کنید. وقتی که به خود قول می دهید که در هر کا ری پیشرفت داشته باشید، علی الخصوص صدا، بعد از مدتی تمرین کردن، از پیشرفت خود شگفت زده خواهید شد و این باعث خوشحالی شما می شود.

شدت و تنوع صدا

با شدت بخشیدن به صدای خود باعث شوید که اثربخشی صحبت خود را زیاد کنید. البته این شدت صدا باید قابل تعدیل باشد، در حدی نباشد که یک مرتبه صدا بلند شود، مثل اینکه صدای آژیر دزدگیر یک خودرو را به طور دائم بشنویم. قطعاً تحمل افراد حدی دارد و پس از مدتی سالن را ترک خواهند کرد.

بلندی صدایتان را تا حدی بالا ببرید که روی کلمات و عبارات به خوبی تأکید کنید. اگر عادت دارید صدای خود را در سطح بالایی نگه دارید با ضبط کردن صدا به طور آگاهانه در جهت تعدیل آن تمرین کنید. به صدایتان تنوع دهید تا باعث جلب توجه حضّار شوید.

وقتی باید مطلبی جدی بگویید، با صدایی آهسته آن را ادا کنید و توجه مخاطب را به خود جلب نمایید. وقتی می خواهید بر نکته ای مهم اشاره داشته باشید یا مطلبی هیجانی دارید، شدت صدای خود را بالا ببرید. اگر همین کارها را انجام دهید تغییر شگرفی در نحوه صدایتان به وجود می آید.

فاصله افراد و اهمیت وضعیت بدن در صدا

بلندی صدا و شدت آن بستگی به فاصله افراد تا سخنران دارد. قطعاً فاصله زیاد، صدای بلندتری را طلب می کند و برای اینکه کیفیت صدای خود را داشته باشید، همیشه رو به روی حضّار بایسیتد و هنگامی که از اسلاید استفاده می کنید پشت به مخاطب صحبت نکنید، لحظه ای به اسلاید نگاه کنید، بلافاصله برگردید و به صحبت خود ادامه دهید. با پرسیدن از حضّار، از رسیدن صدای خود به تمام سالن اطمینان حاصل کنید.
وضعیت بدن انسان در تشکیل صدا اهمیت خاصی دارد، به طوری که اگر با شانه های افتاده و سر ی رو به پایین صحبت کنید، از قدرت صدای شما کاسته خواهدشد. با صاف ایستادن، تارهای صوتی، ششها و دیافراگم در وضعیت مناسب قرار می گیرد و می توانید به خوبی صدای خود را تا آخر سالن پخش کنید.

با تمرین جلوی آیینه وضعیت عمومی بدن خود را بررسی نمایید و صدای خود را طوری تنظیم کنید که برای یک گروه بزرگ صحبت می کنید.

شیوایی صدا

شیوایی صدا به این معنا نیست که صدایتان را بلند کنید و به شدت آن بیفزایید یا داد بزنید. در خصوص شدت و بلندی صدا، در قسمت شدت و تنوّع صدا صحبت به میان آمد . شدت صدا و شیوایی صدا در عین حال که دو مقوله جدا از هم هستند، اما با یکدیگر هم ارتباط دارند. وقتی تصمیم می گیرید که به بلندی صدای خود بیفزایید یا لطیف تر صحبت کنید، شدت صد ای خود را تغییر می دهید.

می توانید حتی صدایتان را در حد نجوا کردن رسا کنید. برای اینکه صدای خود را رسا و شیوا کنیم باید همانطور که در قسمت های قبلی نیز اشاره شد، به وضعیت عمومی بدن توجه خاصّی شود تا هوای کافی از راه منافذ ورودی هوا به شش ها و دیافراگم انتقال یابد. رو به سمتی که علاقمندید صدا به آن سمت برود ، قرار گیرید. از نگاه کردن به اطراف پرهیز کنید. کلمات را واضح تلفظ کنید و با سرعت مناسب به بیان خود فکر کنید.

نقش کلیدی تنفس در صدا

با تنفس صحیح و قوی می توان بر رسایی و شیوایی صدا اثر گذاشت. برای اینکه تمام جملات و عبارات، کامل و تا آخر گفته شود، نیاز به هوای کافی است . صدا معمولاً در آخر جمله ها ضعیف می شود و اگر نفس هم کم بیاید این نقیصه تشدید می گردد. با انتخاب عبارات و جمله های کوتاه، علاوه بر اینکه درک مخاطب را از کلام خودتان بالا می برید، باعث بهبود کیفیت صد ای خود و کم نیاوردن نفس می شوید و تمام کلام را تا آخر به راحتی بیان می کنید.

در پایان کلمات مکث کنید و به مخاطب اجازه تجزیه و تحلیل مطلب بدهید. خود نیز نفسی تازه کنید و بگذارید کلمات جریان پیدا کنند. نقش تنفس دیافراگمی در این جا بسیار اهمیت دارد. یک تنفس کوتاه و بریده بریده که غالباً در اثر استرس شروع سخنرانی هم تشدید می شود، برای سخنرانی کردن در یک جمع کافی نیست. بلکه این هوا باید فشار بیشتری داشته باشد و از اعماق درونی بدن سرچشمه بگیرد، نه اینکه از شش ها و قفسه سینه خارج شود. همچنین وضعیت مناسب بدن نیز به این جریان کمک خواهد کرد.

فصاحت و تلفظ صحیح

فصاحت از وضوح گفتار می آید. هنگامی که صدای ما به خوبی به گوش می رسد و قابل فهم برای شنونده است، می توانیم بگوییم که وضوح بیان داریم و واژه ها را به خوبی تلفظ می کنیم. عدم درک واژ ه ها به وسیله حضّار باعث نقص در فهم پیام شما می شود. واضح صحبت کردن مستلزم بهره بردن از دندان ها، لب ها و زبان است.

حرکت زبان در حین سخن راندن به شما کمک می کند که فصیح صحبت کنید و مانع از خفه شدن صدایتان می شود. همچنین تلفظ کلمات به سادگی صورت می پذیرد. فَک خود را سفت نکنید، قبل از صحبت کردن چند خمیازه بکشید. در شروع کار به طور آگاهانه آهسته و واضح صحبت کنید و انتهای کلمات را خوب ادا کنید.

برای تشخیص تلفظ صحیح کلمات می توانید صحبت های گویندگان رادیو و تلویزیون را بشنوید و بازخورد بگیرید. همچنین از نرم افزارهایی که در اینترنت برای تشخیص تلفظ صحیح واژه ها موجود است، استفاده نمایید. یکی از روش های قابل در دسترس برای پی بردن به تلفظ صحیح کلمات و واژه ها، ضبط کردن صدای خودتان و بارها و بارها شنیدن آن است. گوش ما یک عیب گیرنده قوی است که به درستی خطاهای تلفظی ما را به ما گوش زد می کند.

تأثیر سرعت کلام در صحبت کردن

سرعت صحبت کردن شما بازتابی از سرعت تفکر شما درباره مطالبی است که از ذهن شما بر زبان جاری می شود. برخی افراد عادت به تند صحبت کردن دارند و برخی دیگر، با آهسته صحبت کردن، حضّار را کسل می کنند. خانم آماندا ویکرز در کتاب سخنرانی خودآموز خود می گوید:
«کسانی که بین 100 تا 200 کلمه در دقیقه صحبت می کنند نسبت به کسانی که تندتر صحبت می کنند، ممکن است که حضّار را آزرده خاطر و کسل کنند، یا حتی به خواب ببرند. کسانی که 180 الی 200 کلمه در دقیقه صحبت می کنند، سخنگویان کند را عقب خواهند گذاشت و این سخنگویان باید تقلا کنند تا به پای آ نها برسند.

چنانچه بخواهید ارتباط اثربخش با اکثر افراد داشته باشید. باید حدود 130 تا 170 کلمه در دقیقه بر زبان بیاورید. کسانی که تند صحبت می کنند باید طول و تعداد مکث های بین جملات را لحاظ کنند تا حضّار وقت داشته باشند به پای آ نها برسند.»
اگر با یک سرعت تند و شدت بالا ادامه دهید، آ نها شاید فکر کنند که شما نگران یا مضطرب هستید؛ در عمل، این بدان معنا است که اگر طبیعتاً تند صحبت می کنید، هر از گاهی سرعت تان را کم کنید تا تأکید نمایید و اگر معمولاً آهسته صحبت می کنید، سرعت تان را افزایش دهید و انرژی و شوق را اضافه کنید.

کیفیت صدا

کیفیت صدا را تحت عنوان ارتفاع یا بلندی صدا می شناسند. این مهم است که شما ازچه نُتی از صدایتان استفاده می کنید. با تغییر دادن ارتفاع صدا، صدای حرف زدنتان را می توانید جالب تر و جذّاب تر کنید. وقتی با حالت بم و ارتفاع طبیعی صحبت می کنیم نشان دهنده آن است که جدّیت و متانت و وقار در صحبت ها افزایش می یابد. وقتی که با ارتفاع زیر صحبت می کنیم، انرژی و هیجان را نشان می دهد.

یک رابطه بین شدّت و ارتفاع صدا وجود دار د. با صدای بلندتر، صدای ما بم تر می شود و با صدای ارتفاع کم صدای ما زیر تر می شود. اضطراب و فشار بر گلو در تارهای صوتی موجب می شود که ارتفاع بم تری به طور غیرعمدی به وجود آید. صدای کلفت نشان دهنده قدرت و اقتدار است و مقبولیت بیشتری دارد. تارهای صوتی مردان دراز است و همین باعث کلفتی صدا می شود . صدای مردان عموماً ارتفاعی بم تر از صدای زنان دارد.

چگونه یکنواختی لحن را از بین ببریم؟

برای اینکه صدایمان یکنواخت و روی یک نُت نباشد، باید در حین صحبت کردن صدای خود را بالا و پایین کنیم. صدای خود را با خواندن مطلبی که می تواند موضوع سخنرانی شما باشد، ضبط کنید. بعد صدای ضبط شده را گوش دهید. توجه کنید که صدایتان چقدر بالا و پایین می شود، آیا به طور مرتب بالا و پایین می رود؟

برای خروج از این یکنواختی، بهترین نتایج را زمانی می گیرید که حوصله به خرج داده و آگاهانه در بالا و پایین کردن صدا زیاده روی و اغراق کنید. به محدوده هایی بروید که قبلاً نرفته اید. راجر لاو در کتاب صدای خود را آزاد کنید می گوید: «برای اینکه بدانید چگونه این کار را بکنید با تمری نهای زیر کار شما آسان می شود.»

10 تا 12 سطر از مکالمه یا سخنرانی احتمالی خود را بنویسید. شاید قرار باشد با بچه ها صحبت کنید یا با کسی وعده ای بگذارید یا یک متن سخنرانی برای پایان هفته آماده دارید . حالا این نوشته را در دستتان بگیرید و وانمود کنید که سطرهایی از یک آواز هستند . فراموش کنید که شما یک آهنگساز نیستید. بدون اینکه درباره آهنگتان نگرانی داشته باشید، تمام مکالمه را با آهنگ بخوانید، همه چیز را بخوانید؛ از حالت چطور است؟ یا چه خبر؟  در یک مکالمه روزانه تا معرفی خود در متن یک سخنرانی رسمی.

ممکن است در ابتدا بگویید که این ممکن نیست، اما جداً این کار را انجام دهید و مهم نیست که چه آهنگ عجیبی تولید می کنید. با حجم، انرژی و تغییرات ارتفاع صدای بیشتر از معمول، صدای صحبت همیشگی خود را خواهید داشت. وقتی این کار را کردید، یعنی مکالمه تان را با آواز خواندید، برگردید و آن طنین ها و تنوع را در صحبت عادی خود داشته باشید.

یک تجربه و تمرین دیگر

5 یا 6 سطر از صحبت یا مکالمه خود را بنویسید و آن را پیوست یک آهنگ، مثلاً آهنگ تولدت مبارک کنید. مثلاً یک مکالمه روزانه؛ «من دارم کتاب می خوانم ، بعد از آن یک لیوان چای می نوشم، کمی نرمش می کنم، دوباره به کتاب خواندن ادامه می دهم. بعد از ظهر به باشگاه می روم و با دوستان خود بازی می کنم »، سعی کنید که در ابتدا آهنگ تولدت مبارک را بخوانید و در پایان آن، مکالمات خود را ادا کنید. همچنین می توانید برای راحتی و صرفه جویی در زمان، این کار را در حین رانندگی انجام دهید.

به آهنگ هایی که گوش می کنید، با خواننده آن همنوایی و تقلید کنید. توجه داشته باشید زمانی از تمرین های صدا سازی نتیجه می گیرید که حوصله به خرج دهید و ممارست کنید تا در طول چند ماه به نتیجه دلخواه برسید.

چرا و چگونه صدای خود را گرم کنیم؟

هنگامی که شروع به ورزش کردن می کنید حتماً در ابتدای کار نرمش کرده و با چند حرکت کششی و دویدن ملایم، بدن خود را گرم می کنید تا بدن شما آماده یک ورزش کامل و شاید در مواقعی سنگین بشود. این کار باعث می شود؛

اولاً کارایی بهتری داشته باشید و از آسیب رسیدن به بدن نیز جلوگیری کنید. همین مطلب در خصوص صدای شما هم صدق می کند. هنگامی که قصد دارید یک سخنرانی داشته باشید و اگر این سخنرانی طولانی نیز باشد، مراتب گرم کردن صد ا اهمیت بیشتری پیدا می کند. ضمن اینکه این امر در ابتدای صبح ضرورت بیشتری پیدا می کند.

برای این کار می توانید زبانتان را در دهان و در جهات مختلف بچرخانید. یا صدای موتورسیکلت درآورید. می توانید به آهستگی آواز بخوانید یا با آهنگی که می شنوید همنوایی کنید. چند جمله مشکل و زبان گیر را که تجانس آوایی دارند، تکرار کنید؛ مثلاً بگویید: «دو دزد رفتند دزدی، دزد اول یک بز دزدید و دزد دوم دو بز دزدی د، دزد اول گفت من دو بز دزدیدم و شما یک بز، دزد دوم گفت من یک بز دزدیم و شما دو ب ز، دو دزد رفتند پیش آقای قاضی »

یا این عبارات را تکرار کنید؛

  • «دایی چاقه، چایی داغه» 
  • «تاجر تو چه تجارتی می کنی، به تو چه که من چه تجارتی می کنم»
  • «چیپس، چسب، سس»
  • «چه ژست زشتی » و امثالهم.

همین که شروع کنید به انجام تمرین های مذکور، صدای شما بهتر و قو یتر به گوش خواهد رسید و احساس خوشایندی از صدای خود خواهید داشت.

پیشنهاد می کنم برای آنکه بهتر و بیشتر با نحوه تغییر صدای خود آشنا شوید و هر چه سریعتر و بهتر به صدایی دلنشین، واضح و پروجکشن دار دست یابید و صدایی متفاوت تر و رساتر از گذشته داشته باشید می توانید همین الان محصول ویدئویی آموزش صداسازی را که به دو صورت دانلودی و دی وی دی(DVD) تهیه شده است، را با کلیک روی کلیدهای زیر دریافت نمایید.

Button

Button

اشتراک این صفحه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *